http://informacjelokalne.pl/images/banners/skwp_baner.jpg

Zabawki, ich rola i znaczenie na przestrzeni wieków

Wyróżniony Zabawki, ich rola i znaczenie na przestrzeni wieków

W niedzielę, późnym wieczorem w Muzeum Początków Państwa Polskiego zainaugurowana została Ogólnopolska Konferencja Naukowa pod tytułem „Lalka, konik, klocki, miś pluszowy... zabawki dziecięce poprzez wieki”. Zaproszono badaczy i kolekcjonerów danej dziedziny z całej Polski. Wśród nich obecny był jeden z największych kolekcjonerzy zabawek  w całej Europie – Marek Sosenko z Krakowa, posiadający ponad 40 tys. egzemplarzy z różnych okresów historycznych.


Ogólnopolska Konferencja Naukowa zorganizowana została przez Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w ramach projektu badawczego sfinansowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Zainaugurowana 18 października trwać będzie przez trzy dni – do 20 października. Wydarzenie naukowe ma na celu odtworzenie zasobów zabawek obecnych w naszym życiu na przestrzeni wieków oraz ukazanie ich roli w rozwoju dzieci w różnych okresach historycznych.

Konferencja rozpoczęła się przedstawieniem obecnych gości – badaczy i kolekcjonerów zabawek z całej Polski przez główną  organizatorkę wydarzenia – prof. Dorotę Żołądź-Strzelczyk.  Po czym głos zabrał prof. Zbyszko Melosik, dziekan Wydziału Studiów Edukacyjnych UAM w Poznaniu. W krótkim swoim wystąpieniu prof. Melosik zawarł współczesne „realia zabawkowe”, negując dzisiejszy konsumpcjonizm. – Mamy do czynienia z wciąż nakręcającą się spiralą konsumpcji. Bardzo szybko się pojawiają na rynku nowe zabawki, nowe trendy. Dzieci chcą je mieć, a rodzice kupują mając poczucie winy, myśląc sobie skoro ja nie miałem, niech dziecko ma lub też jako rekompensatę za brak czasu dla dziecka – mówi dziekan WSE.

W tej części głos zabrał także dr Michał Bogacki, dyrektor Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Na wstępie  podziękował on organizatorów za wybór MPPP  do realizacji projektu naukowego oraz życzył pięknych dwudniowych wrażeń i satysfakcji z odwiedzin naszego miasta. – Jesteśmy Muzeum Początków Państwa Polskiego, ale jak każde muzeum, chcemy zaznaczyć i mieć swój wkład we wszelką działalność naukową. Zabawki, choć brzmią dość niepozornie, są przedmiotem, który towarzyszy człowiekowi od samego początku. Na przestrzeni wieków zmieniają się nasze poglądy, poczucie estetyki i po zabawkach to najlepiej widać. Choć w Gnieźnie nigdy nie było żadnego większego przemysłu zabawkowego, ale znaleźliśmy pewien detal związany z zabawą, o którym opowiem przy zaprezentowanej jutro wystawie.  Na koniec pozostaje życzyć udanych i owocnych obrad – powiedział M. Bogacki.  

Konferencję rozpoczął wykład prof. Krzysztofa Jakubiaka z Uniwersytetu Gdańskiego pod tytułem „Polskie badania nad dawnymi zabawkami dziecięcymi”. Z jego rozważań wynikało, że Polska jest jednym z niewielu krajów europejskich, w których temat zabawek i zabaw jest rzadko podejmowany. Badania więc w tym zakresie są znacznie utrudnione i wciąż niezadawalające. Prelegent twierdził, iż kategoria ta definiowana i opisywana  w polskiej historiografii jest stosunkowo od niedawna, mniej więcej od lat 80-tych minionego wieku.  
Po zakończeniu pierwszej prelekcji goście mogli obejrzeć przygotowane wystawy m.in. miniaturowy domek dla lalek z kolekcji Agnieszki Krasickiej z Warszawy, „Zabawki z kolekcji rodziny Sosenków” - Marka Sosenki, kolekcjonera z Krakowa oraz „Lalka poprzez wieki” – prof. Doroty Żołądź – Strzelczyk.  

– Trudno jednoznacznie stwierdzić jak długo lalki towarzyszą ludzkości, gdyż brak na ten temat wzmianek w źródłach historycznych. Już w starożytnej Grecji, czy Egipcie odkryto obecność takiej zabawki. O funkcji przedmiotu, który dziś określamy jako lalkę, też trudno powiedzieć. Początkowo mógł pełnić rolę ludyczną, służyć dziewczynką do zabawy, ale mogły to być też przedmioty kultu. W późniejszych czasach  występowały jako elementy wyposażenia np. teatrzyków, szopek. W czasie, gdy już możemy powiedzieć, że jest to przedmiot służący do zabawy dla dziecka, miała ona za zadanie przygotowanie dziewczynek do pełnienia roli matki, żony, gospodyni domowej. Trudno więc jednoznacznie stwierdzić ich funkcję w społeczeństwie, gdyż w zależności od okresu historycznego zmieniały się  role i zastosowanie lalek. Badania lalek pokazują wiele procesów zachodzących na przestrzeni dziejów, zarówno zmienność – w różnych kontekstach, jak i trwałość – kultury świata dziecięcego. Dzieci bawią się od wieków bardzo podobnymi zabawkami. Tak naprawdę  do XIX wieku kanon zabawek był dosyć jednolity, a rozwój zabawkarstwa nastąpił zaczynając od tego wieku. Natomiast to co się dzieje współcześnie jest trudno do opanowania i nie koniecznie dobre dla wychowania naszych dzieci – twierdzi prof. D. Żołądź – Strzelczyk. – Należy tez wspomnieć o roli lalek w historii mody, gdyż z początkiem XIX wieku lalki stały na wystawach, żeby pokazać jak wyglądają najnowsze trendy w modzie – dodaje M. Sosenko.

Jednym z największych  atrakcji tego wieczoru była niewielka wystawa kolekcji M. Sosenko, prezesa Fundacji Zbiorów Rodziny Sosenków. Kolekcjoner już od dawna nie należy do grona amatorskich zbieraczy zabawek. Jego liczący ponad 40 tysięcy egzemplarzy, ulokowany w magazynie o metrażu ponad 800 mkw  zbiór należy do jednych z największych w całej Europie. – Dokładnie nie wiem ile liczy moja kolekcja, na pewno dużo ponad 40 tysięcy. Zbiór od dekady nie podlegał inwentaryzacji. Kwestia ta zwlekana zostaje z powodu planowania otwarcia muzeum zabawek z udziałem tejże kolekcji – twierdzi właściciel kolekcji. Muzeum zapewne byłoby godnym miejscem do podziwiania całej kolekcji M. Sosenko, wśród której znajdują się nawet zabawki z V wieku p.n.e. – Są to tak zwane liczmany, służące do podliczania i podrzucania patyczki wykonane z brązu, natomiast z polskich zabawek z najwcześniejszego okresu to 5 figurek z szopki królowej Bony – dodaje. - O wartości materialnej moich zabawek nie lubię rozmawiać, natomiast mam swoje ulubione. Są to lalki gogli - z wybałuszonymi oczami, z figlarnym wyrazem twarzy i zawsze poprawiają mi humor – mówi z uśmiechem. Zbiór zabawek pasjonata powstaje od 1977 roku, kiedy to od znajomej wyprowadzającej się za granicę M. Sosenko dostał zestaw liczący kilkaset zabawek. – Były to zabawki z wielu pokoleń, które do dziś bardzo cenię. Niektóre z nich są tak unikatowe, że nie udało mi się ich nigdzie indziej zobaczyć - podkreśla.  

Wśród całej kolekcji Pana Marka niezwykłe zapewne wrażenie robi najcięższa ze wszystkich zabawka – ponad 300 kilogramowa szafa z 26 szufladami, w których znajdują się kamienne klocki z niemieckiej firmy Richter. Służą one do budowania kościołów, ratuszy i innych budowli. Zabawka ta należała do dzieci cesarza Wilhelma II. Życzymy więc właścicielowi szybkiej realizacji planów związanych z powstaniem muzeum zabawek w Krakowie, aby można było podziwiać tychże cennych i unikatowych egzemplarzy.

 Szczegółowy program na stronie internetowej MPPP w Gnieźnie: www.mppp.pl.

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.