http://informacjelokalne.pl/images/banners/baner01a.jpg

Idąc cmentarną aleją w... Popowie Ignacewie

Wyróżniony Idąc cmentarną aleją w... Popowie Ignacewie

Jeszcze kilka dni temu cmentarze w naszym regionie tonęły w słońcu i w żółto-czerwonych liściach. Ludzie porządkowali groby swoich bliskich, słychać było szmer rozmów, nekropolie stały się nam bliższe... Dzisiaj we Wszystkich Świętych cmentarze toną w kwiatach i płoną tysiącami zniczy... Spacer po nekropoliach sprawia, że dwa światy żywych i umarłych przenikają się... Ale taki spacer to również wędrówką po lokalnej historii... Dla mnie historii związanych z książka „Skarb Dziedzica”.


W Dzień Wszystkich Świętych nachodzi nas pewna nostalgia... Myślimy o tych, którzy odeszli, o tych, którzy byli przed nami... Mnie taka zaduma naszła dzisiaj, późnym popołudniem, gdy wybrałem się z rodziną na taki spacer po cmentarzu w Popowie Ignacewie w gminie Mieleszyn, cmentarzu który znam od najmłodszych lat....

Tutejszy cmentarz założony został w 1936 roku – już po wybudowaniu kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. Pierwszym proboszczem tej parafii był ks. Edmund Wesołowski (ur. 16 sierpnia 1910 r. – został zamęczony 30 września 1942 r. w obozie koncentracyjnym w Dachau), który tę parafię objął 10 lipca 1936 r. i od razu zaczął ją organizować. W tym celu - dzięki środkom finansowym od dziedzica Popowa Ignacewa Franciszka Saskowskiego - zakupił od mieszkańca Popowa Tomkowego, Zenona Lewandowskiego ziemię i – jak wspominają najstarsi mieszkańcy – w 1936 r. „systemem gospodarczym zakłada cmentarz grzebalny”.

Dzisiaj na tej nekropolii dostrzeżemy jeszcze echa wydarzeń z lat trzydziestych XX wieku, ponieważ jest wiele zadbanych nagrobków pochodzących z tamtych lat. I na tych grobach płonie wiele zniczy.

Grobowiec dziedziców Dziadkowa
Spacer po cmentarzu w Popowie Ignacewie rozpoczęliśmy od jednego z najstarszych nagrobków – od grobowca rodziny Paruszewskich (znajdującego się przy alejce po lewej stronie, patrząc od bramy głównej cmentarza). Rodzinach Paruszewskich należała do jednych z najbardziej znanych właścicieli ziemskich w tej okolicy. Od 1926 r. do Paruszewskich – dokładnie do Michała Paruszewskiego – należał majątek i dwór w Dziadkowie. Obszar tego majątku obejmował wówczas 549 ha, w tym 260 ha ziemi uprawnej, 12 ha łąk i pastwisk, 128 ha lasów i 129 ha wody. W ich majątku funkcjonował tartak, kolejka polna i własna elektrownia. Właścicielami tych dóbr byli do 1939 r. Dzisiaj z ich wielkości pozostał tylko ów grobowiec na popowskim cmentarzu (największy ze wszystkich na tej nekropolii) i zrujnowany dwór w Dziadkowie.

Dwaj kapłani
Idąc dalej w cieniu płonących już światełek, docieramy do dwóch nagrobków w których spoczywają dwaj kapłani. Najpierw zatrzymujemy się przy grobie ks. Kazimierza Nowickiego (ur. w 1907 r.) pochodzącego z Paterka koło Nakła nad Notecią, który 9 września 1939 r. (wraz z sześcioma innym mężczyznami) został rozstrzelany w lesie koło Mielna. Ks. Nowicki został oskarżony o szpiegostwo... A tak naprawdę jego pobyt w tych stronach związany był z przyjazdem w odwiedziny do ks. Wesołowskiego...

Tuż obok grobu ks. Nowickiego znajduje się grób ks. Jerzego Witkowskiego (ur. w 1939 r.), który był bardzo lubianym proboszczem parafii w Popowie Ignacewie w latach 1983 – 1996. Następnie pracował w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie. Zmarł 30 czerwca 2011 r.

Sprzed grobów obu kapłanów udaliśmy się na grób jednego z bohaterów mojej książki „Skarb Dziedzica”, a mianowicie Jana Perka (1925 - 2016), którego niezwykłe wspomnienia wzbogaciły moją książkę. Po zapaleniu znicza, nieco się zadumałem nad grobem pana Jana, bo nasze spotkanie z panem Janem - trwające blisko 6 godzin - zdaje się, jakby odbyło się wczoraj... A to już minęły już ponad dwa lata...

Żołnierz gen. Andersa, ofiary mordu w Mielnie
Dalej nasze kroki skierowaliśmy do nagrobka w którym spoczywa Kazimierz Banach, rocznik 1907. Postać mało znana, ale nietuzinkowa. Był on żołnierzem II Korpusu Polskiego generała Władysława Andersa i przeszedł cały szlak bojowy tej armii. K. Banach to postać o której więcej można się dowiedzieć z artykułu opublikowanego tutaj.

Spacerując już ku cmentarnej bramie zatrzymujemy się jeszcze przy grobie trzech mężczyzn – ofiar wspomnianego już mordu dokonanego 9 września 1939 roku w Mielnie. W tym grobie spoczywają: Józef Tackowiak (miał 20 lat, gdy zginął), Walenty Budnik (obaj byli mieszkańcami tej parafii) i Modest Guntzel z Kcyni. Historię tej niemieckiej zbrodni przedstawiam tutaj.

U dziedzica Popowa Ignacewa
Zanim opuściliśmy cmentarz zatrzymaliśmy się jeszcze i zapaliliśmy znicz na grobie Kazimierza Szczepańskiego (1886 - 1975), postaci zasłużonej dla majątku Popowo Ignacewo, gdyż był on włodarzem (zarządcą) majątku Franciszka Saskowskiego i – jak wynika z naszych informacji – powiernikiem tajemnic związanych z Popowem Ignacewem... Obok grobu K. Szczepańskiego spoczywa jego żona Katarzyna, której również zapaliliśmy światełko.

Po wyjściu za mury cmentarza kierujemy się pod kościół, gdzie znajduje się grobowiec Franciszka Saskowskiego. Majątek Popowo Ignacewo należał do rodziny Saskowskich od 1913 roku gdy kupił go Jan Saskowski. Po jego śmierci dobra odziedziczył starszy syn Franciszek (ur. 25 października 1890 r.), który odcisnął największe piętno w historii i współczesnym wyglądzie Popowa Ignacewa.

F. Saskowski był mocno zaangażowany w działalność publiczną naszego regionu, m.in. był wójtem Mieleszyna i członkiem rady powiatu. Jednak jego największym wkładem w rozwój Popowa Ignacewa, wkładem który możemy podziwiać do dzisiaj, było wybudowanie w 1936 roku kościoła w Popowie Ignacewie i przebudowa rok później miejscowego pałacu.

Franciszek Saskowski zmarł 22 lipca 1940 r. i pierwotnie został pochowany we wspomnianym już wyżej grobowcu rodziny Paruszewskich. Dopiero 3 grudnia 1972 roku doczesne szczątki F. Saskowskiego i jego matki Anny zostały przeniesione do grobowca znajdującego się przy kościele (ów grobowiec w chwili śmierci Franciszka nie był wykończony, stąd pochowano go w grobowcu Paruszewskich). Historię życia F. Saskowskiego, jak i jego dokonania opisałem w książce „Skarb Dziedzica” (więcej na temat książki tutaj).

Idąc cmentarną aleją...
Późne spacery należą już do polskiej tradycji – wtedy widoki są najpiękniejsze... Gdy wyjeżdżamy, nad nekropolią w Popowie Ignacewie płonął migotliwe języki świec i zniczy, a na tak roziskrzony cmentarz leje się z góry błękitne księżycowe światło...

1 komentarz

  • Mieszkaniec Popowa
    Mieszkaniec Popowa czwartek, 02, listopad 2017 10:24 Link do komentarza Raportuj

    Panie Karolu piękny tekst i zdjęcia... Niezwykłe ujęcie spaceru po cmentarzu w tak szczególnym dniu jak 1 listopada, oddanie czci tym zasłużonym dla gminy Mieleszyn i powiatu gnieźnieńskiego osobom, a do tego przybliżenie tak pięknej - a dla większości nieznanej - historii tych osób, tych miejsc, historii naszej "małej Ojczyzny"! Łza mi się w oku kręci... Dziękuję bardzo panie Karolu!

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.